Янгилик

Транскаспий йўлаги: транспорт ислоҳотлари Ўзбекистон савдосини қандай ўзгартирмоқда

Жаҳон банки бу йўналиш савдони уч баробар ошириши ва йўл вақтини икки баравар қисқартириши мумкинлигини айтмоқда. Ўзбекистоннинг Европа билан юк айланмаси аллақачон ўсмоқда — асосий рақамлар.

Транскаспий транспорт йўлаги Марказий Осиёни Жанубий Кавказ, Туркия ва Европа билан боғлайди ва Ўзбекистон унинг асосий марказларидан бирига айланишни истайди. 2026-йил 30-сентябрь куни Тошкентда Транспорт вазирлиги, Европа комиссияси, халқаро молия институтлари ва хусусий компаниялар иштирокида йўлак бўйича иккинчи Миллий конференция бўлиб ўтди.

Жаҳон банки нимани кутмоқда

28-сентябрда эълон қилинган Жаҳон банки баҳолашига кўра, мақсадли инвестициялар ва ислоҳотлар:

  • йўналишдаги савдо ҳажмини уч баробардан кўпроқ ошириб, йўл вақтини икки баравар қисқартириши
  • чуқурроқ ислоҳотлар билан ҳажмни тўрт баробар ошириб, йўл вақтини учдан икки қисмга камайтириши
  • 2040-йилга бориб йўлак мамлакатларининг умумий ЯИМини 3,3 фоизга ошириши мумкин

Бунинг учун 2040-йилгача камида 25 миллиард долларлик жисмоний инфратузилма, шунингдек боғловчи инфратузилма ва тизимлар учун яна тахминан 30 миллиард доллар керак бўлади.

Ўзбекистон рақамлари

  • Ўзбекистон ва Европа ўртасидаги юк ташиш 2025-йилда 29 фоизга ўсиб, 1,5 миллион тоннага етди.
  • Ўрта йўлак орқали юклар беш йилда икки баробар кўпайиб, 1,2 миллион тоннага етди.
  • Йўлакнинг Европа Иттифоқи билан боғлиқ юклардаги улуши 2021-йилдаги 12 фоиздан 2025-йил охирида 28 фоизга кўтарилди.
  • Мультимодал CASCA+ йўналиши (Хитой–Марказий Осиё–Озарбайжон–Туркия–Европа) бўйича контейнер ташиш 2025-йилда 47 фоизга ўсиб, 6 722 ТЕУга етди.

Инвестиция ва рақамлаштириш

ЕТТБ “Ўзбекистон темир йўллари”ни рақамли трансформация қилиш учун 38,4 миллион еврогача маблағ ажратмоқда ва икки-уч йил ичида Транскаспий инфратузилмасига тахминан 1,5 миллиард евро инвестиция қилишга тайёр. Ўзбекистон темир йўл участкаларини электрлаштирмоқда, вагон паркини янгиламоқда, электрон рухсатномалар ва юкларни кузатиш тизимини жорий этмоқда. 2026-йил февралида Озарбайжон, Грузия, Ўзбекистон ва Туркманистон темир йўлчилари йўлак бўйлаб рақамлаштириш ва юк ташишни ривожлантириш бўйича протокол имзолади.

“Транспорт боғлиқлигини яхшилаш учун рақамли логистика платформаларини яратиш ва интеграция қилиш муҳим.”

— Шавкат Мирзиёев

Ўсиб бораётган халқаро юк оқими мамлакат ичидаги етказиб бериш билан бошланади ва тугайди — шунинг учун рақамли ва шаффоф автомобиль ташуви портлар ва темир йўллар каби муҳим.

Манба: Trend.az